شبکه تحلیلگران افغانستان (AAN) در گزارشی نوشته است که شبکههای قاچاق انسان وابسته به شهروندان افغانستان در مسیر بالکان، طی یک دهه گذشته به شبکههایی حرفهای، فراملی و در برخی مناطق خشن تبدیل شدهاند. بر اساس این گزارش، با حرفهایتر شدن این شبکهها، وابستگی مهاجران اهل افغانستان نیز به قاچاقچیان افزایش یافته است.
این گزارش میگوید در یک دهه گذشته بیش از ۲.۵ میلیون نفر از مسیر بالکان غربی برای رسیدن به اروپای غربی عبور کردهاند که حدود یکپنجم آنان را شهروندان افغانستان تشکیل میدهند.
بر پایه این گزارش، مهاجران اهل افغانستان در رده سنی ۱۴ تا ۲۳ سال، در سالهای اخیر به بزرگترین گروه مهاجران در این مسیر تبدیل شدهاند.
این گزارش بر اساس سفر میدانی پژوهشگران شبکه تحلیلگران افغانستان به بلگراد، پایتخت صربستان، و مناطق مرزی شمال این کشور با هنگری در ماه جوزای ۱۴۰۵ تهیه شده است.
در گزارش آمده است که در سالهای نخست، مهاجران معمولاً از طریق دوستان، اعضای خانواده یا افرادی که پیشتر این مسیر را پیموده بودند، با قاچاقچیان ارتباط برقرار میکردند.
به گفته این نهاد، در سال ۲۰۱۵، همزمان با افزایش ناامنی در افغانستان، رشد شمار پناهجویان و باز بودن نسبی مسیر بالکان، شمار مهاجران اهل افغانستان که راهی اروپا شدند، افزایش یافت.
در حال حاضر، صربستان و بوسنیا و هرزگوین از مهمترین نقاط توقف در مسیر بالکان به شمار میروند. به گفته این گزارش، شبکههای قاچاق در این کشورها زیرساختهایی شامل خانههای امن، محلهای اقامت موقت، افراد مسئول ارتباط با مهاجران تازهوارد و راهنماهای مسیرهای مرزی ایجاد کردهاند.
شبکه تحلیلگران افغانستان افزوده است که رقابت بر سر کنترل مسیرهای سودآور قاچاق شدت گرفته و همزمان، خشونت میان گروههای رقیب نیز افزایش یافته است.
در این گزارش به نمونههایی از درگیریهای مسلحانه میان گروههای قاچاق اشاره شده است؛ از جمله تیراندازی ۱۲ می ۲۰۲۶ در یک محل اقامت موقت مهاجران در اوبرنواچ، نزدیک بلگراد، که در نتیجه آن یک شهروند افغانستان کشته و یک شهروند دیگر افغانستان زخمی شد.
همچنین در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ نیز درگیریهای مسلحانه میان گروههای مختلف در اطراف شهر سوبوتیتسا، در نزدیکی مرز صربستان و هنگری، گزارش شده بود.
بر اساس این گزارش، رقابت بر سر کنترل مسیرهای پرسود مرزی باعث شده است برخی گروههای قاچاق فعالیت خود را از انتقال مهاجران فراتر برده و به اخاذی، آدمربایی و درخواست باج نیز روی آورند.
در این گزارش از گروهی موسوم به Balkan Warriors Kabul نیز نام برده شده است؛ گروهی که گفته میشود مهاجرانی را که با شبکههای رقیب سفر میکنند، هدف قرار داده و برای آزادی آنان از خانوادههایشان در افغانستان درخواست پول میکند.
