از آموزش‌های دینی تا آینده جوانان؛ بستر فکری نسل جدید در قندهار چگونه شکل می‌گیرد؟

قندهار، مرکز اصلی قدرت طالبان و محل استقرار هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه، در پنج سال گذشته بوده است؛ شهری که بسیاری از سیاست‌ها و فرمان‌های طالبان از آن‌جا صادر می‌شود.

قندهار در این مدت تحت تدابیر شدید امنیتی قرار داشته و محدودیت‌ها علیه زنان، جوانان و رسانه‌ها در این ولایت به یکی از نشانه‌های برجسته حکومت طالبان تبدیل شده است.

در کنار این محدودیت‌ها، ساخت و گسترش مساجد نیز در سال‌های اخیر در قندهار افزایش یافته است. رقابت میان فرماندهان و مقام‌های طالبان برای ساخت مساجد در بخش‌های مختلف شهر و ولسوالی‌های این ولایت بیشتر شده و ده‌ها مسجد جدید ساخته شده است.

باشندگان قندهار می‌گویند در برخی مناطق، در فاصله کوتاهی از یک مسجد، مسجد دیگری ساخته شده است؛ روندی که به گفته آنان، چهره برخی محله‌ها را تغییر داده است.

آینده جوانان قندهار

اما در میان این تحولات، پرسش اساسی این است که نسل جوان قندهار در سال‌های آینده در چه مسیری قرار خواهد گرفت؟

گزارش‌های رسیده از بخش‌های مختلف قندهار، از جمله ولسوالی شاه‌ولی‌کوت، حاکی از آن است که طالبان در این ولایت در حال گسترش مدارس دینی و مراکز آموزشی موسوم به «مدارس جهادی» هستند.

براساس این گزارش‌ها، دانش‌آموزان پسر از صبح تا عصر بیشتر وقت خود را به فراگیری علوم دینی مانند فقه، صرف و نحو و کتاب‌هایی همچون «قدوری» اختصاص می‌دهند. در میان مضامین علوم عصری و نوین نیز تنها ریاضی به آنان تدریس می‌شود.

این وضعیت نگرانی‌هایی را درباره آینده آموزشی و فکری نسل جدید پسران در افغانستان، به‌ویژه در مناطقی که مدارس دینی تحت کنترل طالبان گسترش یافته‌اند، ایجاد کرده است.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، پیش از این درباره پیامدهای نظام آموزشی طالبان هشدار داده و گفته بود که نسل جدید پسران ممکن است در چنین نظامی به‌شدت تحت تأثیر تبلیغات ایدئولوژیک و افراط‌گرایانه طالبان قرار بگیرند.

در چنین شرایطی، پرسش درباره آینده جوانان قندهار تنها به نوع آموزش آنان محدود نمی‌شود؛ بلکه به این موضوع نیز مربوط است که نسلی که بخش بزرگی از آموزش خود را در چارچوب ایدئولوژی طالبان دریافت می‌کند، در آینده چه نقشی در جامعه افغانستان خواهد داشت.