بازگشت اجباری هزاران مهاجر افغانستان؛ فقر و آینده نامعلوم در افغانستان

شبکه پی‌بی‌اس نیوز در گزارشی از وضعیت مهاجران افغانستان که از ایران و پاکستان اخراج و به افغانستان بازگردانده شده‌اند، نوشته است که ادامه حاکمیت طالبان با بحران اقتصادی و آینده‌ای نامطمئن، به‌ویژه برای جوانان، همراه شده است.

بر اساس این گزارش، بسیاری از افغان‌های اخراج‌شده پس از بازگشت با فقر، بیکاری و نبود سرپناه روبه‌رو هستند؛ در حالی که شماری از آنان سال‌ها در کشورهای همسایه زندگی کرده‌اند و اکنون در افغانستان چشم‌انداز روشنی برای ادامه زندگی ندارند.

امیر، یکی از مهاجران اخراج‌شده از ایران، به پی‌بی‌اس نیوز گفته است که حدود ۲۰ سال در ایران زندگی کرده و با کارهای روزمزدی هزینه زندگی خود را تأمین می‌کرد. او پس از بازداشت، همراه با خواهر، خواهرزاده و برادرزاده‌اش به افغانستان بازگردانده شده است.

او گفت: «من با میل خود به افغانستان برنگشتم. اینجا هیچ چیز ندارم؛ نه کار، نه زندگی و نه خانه. در ایران دست‌کم درآمدی داشتم.»

گزارش می‌افزاید که با وجود خطر بازداشت، ضرب‌وشتم و حتی تیراندازی، فقر شدید در افغانستان شماری از جوانان را بار دیگر به تلاش برای ورود به ایران وامی‌دارد.

وکیل، جوان دیگری که از ایران اخراج شده، گفته است که او و پنج نفر دیگر پس از هشت ساعت پیاده‌روی در بیابان و تلاش برای ورود به ایران بازداشت شدند و چند ساعت مورد ضرب‌وشتم قرار گرفتند.

بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی مهاجرت در سپتامبر ۲۰۲۶، از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ تا ۳۱ آگست ۲۰۲۶، در مجموع ۶ میلیون و ۴۷۳ هزار و ۹۷۸ شهروند افغانستان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند.

اخراج از پاکستان به افغانستان

در بخش دیگری از گزارش، وضعیت مهاجران اخراج‌شده از پاکستان بررسی شده است. بر اساس آمار سازمان ملل که در این گزارش نقل شده، حدود ۶۰۰ هزار مهاجر افغانستان در سال جاری از مسیر پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.

بسیاری از این افراد سال‌ها در پاکستان زندگی کرده‌اند و اکنون بدون پول و سرپناه به کشوری بازگشته‌اند که برای برخی از آنان محل آشنایی نیست.

جمیله، یک زن اهل افغانستان که همراه با ۹ فرزندش از پاکستان اخراج شده، گفته است که خانواده‌اش ماه‌ها از ترس پولیس پاکستان در مکان‌های مختلف پنهان می‌شدند.

او گفت نیروهای پولیس زمانی که مردان خانواده را پیدا نکردند، پسر هشت‌ساله‌اش را با خود برده و مورد ضرب‌وشتم قرار داده‌اند.

دختر ۱۴ ساله جمیله نیز به پی‌بی‌اس نیوز گفته است که آرزو دارد به مکتب برود و پزشک شود، اما پس از بازگشت به افغانستان امکان ادامه تحصیل برایش فراهم نیست.

او افزوده است که خانواده‌اش گاهی دو یا سه روز بدون غذا می‌مانند و پس از بازگشت حتی خانه یا چادری برای زندگی ندارند.

کاهش کمک‌های بین‌المللی

پی‌بی‌اس نیوز در ادامه گزارش خود کاهش کمک‌های بین‌المللی را یکی دیگر از عوامل دشوارتر شدن وضعیت بازگشت‌کنندگان دانسته است.

بر اساس این گزارش، بودجه برنامه پناهندگان سازمان ملل در افغانستان که در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۴۰ میلیون دالر بود، ممکن است در سال جاری به حدود یک‌سوم این میزان کاهش یابد.

سازمان ملل نیز تخمین زده است که تا پایان سال ممکن است حدود دو میلیون پناهجوی دیگر به افغانستان بازگردانده شوند؛ کشوری که میلیون‌ها نفر در آن با فقر، بیکاری و آینده‌ای نامعلوم روبه‌رو هستند.