همزمان با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، شهروندان افغانستان در دستکم ۲۸ شهر در کشورهای مختلف جهان دست به تجمع و اعتراض زدند. معترضان در این برنامهها ضمن انتقاد از سیاستهای طالبان، خواستار توقف تلاشها برای عادیسازی روابط با این گروه و توجه بیشتر جامعه جهانی به وضعیت حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان و دختران افغانستان شدند.
این تجمعها در شهرهایی در آلمان، سوئیس، هلند، اتریش، فرانسه، بریتانیا، اسپانیا، سوئد، نروژ، فنلند، کانادا، امریکا، پاکستان و ایران برگزار شده است.
بن، ژنو، آمستردام، مونیخ، اشتوتگارت، هامبورگ، اسلامآباد، برلین، کیل، فرانکفورت، هلسینکی، زوریخ، اسلو، کلن، وین، لاهه، استکهلم، مادرید، بارسلونا، بیلبائو، تورنتو، نیو وستمینستر، رستون، دوسلدورف، تهران، پاریس، لندن و واشنگتن از جمله شهرهایی هستند که در آنها برنامههای اعتراضی برگزار شده است.
شکل این اعتراضها در شهرهای مختلف متفاوت بود. در برخی مناطق، معترضان با حضور در خیابانها علیه طالبان شعار دادند و در برخی دیگر، نشستهای اعتراضی، برنامههای دادخواهی، خیمههای اعتراضی و اعتصاب غذا برگزار شد.
تمرکز بر وضعیت زنان و دختران
بخش قابل توجهی از این برنامهها به وضعیت زنان و دختران افغانستان اختصاص داشت. معترضان با اشاره به ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت اشتغال زنان و محدودیتهای اعمالشده بر آزادی رفتوآمد و حضور اجتماعی آنان، از جامعه جهانی خواستند وضعیت حقوق زنان را در تعاملات خود با طالبان در نظر بگیرد.
یکی از محورهای اصلی اعتراضها، مخالفت با عادیسازی روابط کشورها با طالبان بود. معترضان هشدار دادند که برقراری روابط عادی بدون توجه به وضعیت حقوق بشر در افغانستان میتواند به تضعیف فشارهای بینالمللی بر طالبان منجر شود.
شماری از شرکتکنندگان همچنین خواستار آن شدند که سیاستهای طالبان علیه زنان و دختران به عنوان «آپارتاید جنسیتی» به رسمیت شناخته شود.
تجمع در برابر دفتر سازمان ملل در بن
در شهر بن آلمان، کارزار مبارزه با «آپارتاید جنسیتی در افغانستان» تجمعی اعتراضی در برابر دفتر سازمان ملل متحد برگزار کرد.
در پایان این تجمع، برگزارکنندگان قطعنامهای منتشر کردند و از سازمان ملل و جامعه جهانی خواستند «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان را به رسمیت بشناسند و برای جرمانگاری آن اقدام کنند.
در این قطعنامه همچنین از جامعه جهانی خواسته شده است تلاشهایی را که به گفته معترضان میتواند به مشروعیتبخشی به طالبان منجر شود، متوقف کند.
معترضان در بن همچنین بر ضرورت حضور و مشارکت زنان، قربانیان نقض حقوق بشر، فعالان مدنی، مخالفان طالبان و جریانهای دموکراتیک افغانستان در روند تصمیمگیریهای مربوط به آینده این کشور تأکید کردند.
پنج سال پس از بازگشت طالبان
طالبان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ کنترل کابل را به دست گرفتند و حکومت جمهوری افغانستان سقوط کرد. از آن زمان، این گروه محدودیتهای گستردهای بر حقوق و آزادیهای زنان و دختران اعمال کرده است.
دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب محروم شدهاند و زنان از تحصیل در دانشگاهها و کار در بسیاری از بخشها منع شدهاند. محدودیت بر رفتوآمد و حضور زنان در اماکن عمومی نیز در سالهای گذشته افزایش یافته است.
طالبان میگویند سیاستهای این گروه بر اساس برداشت آنان از شریعت اسلامی تنظیم شده است. در مقابل، سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وضعیت حقوق زنان و سایر محدودیتهای حقوق بشری در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
اعتراضهای همزمان شهروندان افغانستان در شهرهای مختلف جهان نشان میدهد که موضوع حقوق زنان و نحوه تعامل جامعه جهانی با طالبان همچنان از مهمترین محورهای فعالیت گروههای مخالف این گروه در خارج از افغانستان است.
